Zorgpad Asielzoekers

terug

Uw gemeente: Den Haag (wijzig)

Zorgpad Asielzoekers

Sociaal zorgpad vluchtelingen: zie koppeling bestand den Haag.

Zorgverlening aan Vluchtelingen
•Asielzoekerswoonachtig in het een AZC. Voor de medische zorg maken zij gebruik van het Gezondheidscentrum asielzoekers(GCA) en de door het COA gecontracteerde zorgverleners (verloskundige, kraamzorg en de jeugdgezondheidszorg). Tolken voor de medische zorg in de AZC’s worden vergoed(https://www.rmasielzoekers.nl/)Verblijft een zwangere asielzoeker binnen de logeerregeling buiten het COA, dan is overleg met het COA nodig voor de vergoeding van de verloskundige zorg buiten het COA. Denk dan ook aan de aanvraag kraamzorg, CJG, stut en steun etcetera.
•Statushouderswoonachtig in gemeenten zijn als reguliere burgers en horen zelf voor een zorgverzekering te zorgen. Zijn zij verzekerd via de gemeentelijke sociale minimapolis bij VGZ/Menzis dan worden de eigen bijdrage voor kraam en poliklinische bevallingvergoed.Voor buitenlanders is het Nederlandse zorgsysteem vaak ingewikkeld en de uitleg vraagt extra aandacht. (Uitleg rond thuis-of poliklinische bevalling, medische indicatie, kraamzorg, CJG, is nodig.) De geboorteaangifte van een kind van statushouders is zoals gebruikelijk bij nieuwgeborenen en het kind krijgt meteen een BSN in de huidige woonplaats van de moeder.Statushouders in Den Haag worden het eerste jaar van hun verblijf begeleid door VluchtelingenWerk. De SWT/ team statushouders zijn beschikbaar voor multiproblematiek en onvoldoende zelfregie.
•Ongedocumenteerden/illegalen. Zij kunnen zich niet verzekeren bij een Nederlandse zorgverzekering. Ongedocumenteerden hebben recht op basiszorg via de koppelingswet en altijd recht op geboortezorg. (zieZorgpad onverzekerden). Uitgeprocedeerde asielzoekers kunnen van 6 weken voor de bevalling tot 6 weken na de bevalling logeren in een AZC.De geboorte aangifte bij illegalen ouders vraagt extra aandacht, deze groep heeft vaak angst voor de overheid. Vraagof je de geboorteaangifte mag zien. Adviseer om het kind ook in te schrijven bij de ambassade van het geboorteland moeder.
•Ervaring leert dat men vaak ook nog lang na het aflopen van de verblijfstatus gebruik maakt van de documenten. Bij twijfel vraag door en check in VECOZO.•Een warme en zorgvuldige overdracht tussen geboortezorg en CJG is belangrijk juist bij deze groep. Vraag prenataal huisbezoek, Moeders Informeren Moeders en Stevig ouderschap aan bij CJG.Algemeen
•Verschillende organisaties geven voorlichting aan vluchtelingen en ongedocumenteerden en zijn betrokken met vrijwilligers. (www.vluchtelingenwerk.nlen www.doktersvandewereld.org).•Check het Basisrechten boekje Den Haag met alle informatie voor ongedocumenteerden (zie Bronnen en Informatie).
•Ondersteun gezinnen bij het verkrijgen van (baby)spullen: De BabyBullenBank(Stek, 070-3181616, info@stekdenhaag.nl), Slimme boefjes, Stichting BabySpullen en Marktplaats.In veel van bovenstaande gevallen heeft de verloskundige en de kraamzorg ook een rol bij het vinden van basis verzorgingsmiddelen. Een huisbezoek door de kraamzorg bij 34 weken zwangerschap en prenataal huisbezoek van CJG en ondersteuning vanuit Moeders informeren Moeders (vrijwilligersprogramma gecoördineerd door CJG) is in deze, vaak complexe, situaties aan te bevelen. Denk aan een warme overdracht naar CJG. Bij ieder CJG kun je met vragen terecht over ongedocumenteerde,dakloze families.

Algemeen
Deze ketenrichtlijn vindt zijn oorsprong in 2010 en is in samenwerking met de hieronder vermelde organisaties tot
stand gebracht. Deze ketenrichtlijn dient ter begeleiding van zwangere asielzoekster in de asielopvang en is
geactualiseerd in april 2014. Evaluatie en wijzigingen: augustus 2015.

Bijlagen:
1. Zwangerschapsverklaring voor COA en GC A
2. Uitwerking casemanagement
3. Uitwerking laaggeletterdheid
4. Vervoer voor asielzoekers onder behandeling bij verloskundig zorgverlener

Betrokken organisaties
• ACTIZ(Brancheorganisatie voor zorgondernemers)
• BTN (Vereniging Branchebelang Thuiszorg Nederland)
• Gezondheidscentrum Asielzoekers, waaronder de Praktijklijn (PL) en GC A op locatie (GC A)
• Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA). Niet medische gidsfunctie (NMG)
• Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen (KNOV)
• Menzis-COA-Administratie (MCA) Uitvoering Regeling Zorg Asielzoekers (RZA)
• Nederlandse Vereniging voor Obstetrie & Gynaecologie (NVOG)
• GGD GHOR Nederland namens de GGD’en en JGZ-instellingen die JGZ uitvoeren in de opvanglocaties van het
COA

Schema Processtappen
Het schema Processtappen beschrijft de taken en verantwoordelijkheden van de betrokken zorgverleners en
organisaties, en de benodigde afstemming tussen betrokken partijen gedurende de begeleiding van de zwangere
asielzoekster. In het bepalen van de processen is de werkwijze in de reguliere zorg gevolgd waarbij de zwangere
asielzoekster centraal staat, dit wordt beschreven in kolom 2. Aanvullingen en aanpassingen op de reguliere werkwijze
staan in de 3e, 4e en 5e kolom beschreven. COA/GC A of zwangere asielzoekster kan te allen tijde voor vragen
telefonisch contact opnemen bij de verantwoordelijke verloskundige praktijk of gynaecoloog van het ziekenhuis
De verantwoordelijke verloskundige praktijk of gynaecoloog zorgt ervoor dat de zorgvraag van het COA/GC A of
zwangere asielzoekster op correcte wijze wordt afgehandeld door de betreffende zorgverlener.

Verloskundige zorgverlener:
• Onder verloskundig zorgverlener wordt verstaan zorgverleners die verloskundige zorg verlenen zoals een 1e of 2e
lijns verloskundige, gynaecoloog, arts assistent of gynaecoloog in opleiding.
• Alle zwangere asielzoeksters gaan naar de 1e lijns verloskundige tenzij er een medische acute noodsituatie is
waardoor de huisarts direct naar de gynaecoloog moet doorverwijzen.
• Indien een huisarts de zwangere asielzoekster om een medisch acute reden, direct doorverwijst naar de gynaecoloog,
dan zal de gynaecoloog verloskundige zorg verlenen en aanvullende taken uitvoeren zoals beschreven in
de processtappen.
• Indien een zwangere vrouw zich bij het GC A meldt in verband met haar zwangerschap, checkt het GC A in eerste
instantie of de gegevens van de verloskundige al bekend zijn in HIS. Indien de zwangere vrouw zich nog niet gemeld
heeft bij de verloskundige, maakt het GC A de afspraak bij de verloskundig zorgverlener en geeft relevante
gezondheidsinformatie en psychosociale informatie door aan de verloskundig zorgverlener.
• Tijdens het consult met de verloskundige zorgverlener worden de volgende zaken geregeld:
• Zwangerschapsverklaring
• Kraamzorg: Wordt geregeld door de 1e verloskundige die niet aan een POL-locatie verbonden is.
• Verwijzing voor een (screenings)echo.
• Indien nodig: het maken van de afspraak bij de gynaecoloog
• Casemanager van de zwangere asielzoekster zoals vormgegeven in het document casemanager zwangere asielzoekster.

GC A: het team op locatie (GC A) en de Praktijklijn (PL)
GC A is een landelijk gezondheidscentrum dat werkt vanuit zorglocaties dicht bij of op asielzoekerscentra. Hier
kunnen asielzoeksters terecht voor een consult met een huisarts, een praktijkverpleegkundige, consulent GGZ of
een praktijkassistent. Naast de locaties op de asielzoekerscentra, is er de Praktijklijn. Hier werken triagisten,
een huisarts en administratief medewerkers. De administratief medewerkers bij de Praktijklijn verwerken medische
post in de patiëntendossiers, ondersteunen in het maken van een afspraak tussen de asielzoekster en de zorgverleners
en behandelen aanvragen van medische dossiers die bijvoorbeeld door de gynaecoloog worden opgevraagd.
De Praktijklijn dient overdag als back up wanneer de eigen huisarts van de locatie niet bereikbaar is. De huisarts
van de Praktijklijn kan medische vragen beantwoorden en recepten voorschrijven. De praktijkassistent triageert bij
zorgvragen en geeft zelfzorgadviezen aan de asielzoeksters. Daarnaast verwijst de Praktijklijn asielzoeker door
naar een huisarts(enpost) of zorgt dat de asielzoekster gezien wordt. Zonodig regelt de Praktijklijn ook taxivervoer
voor de asielzoeker. De Praktijklijn is aangesloten op het huisartsen HIS zodat de medewerkers altijd het dossier
van de asielzoekster bij de hand hebben.

Communicatie tussen VK/ GYN en GC A
Schriftelijke Communicatie:
De vuistregel is dat alle schriftelijke communicatie met GC A plaats vindt door middel van zorgmail of edifact.
Hierdoor vindt automatische verwerking van dit bericht in het dossier van de zwangere asielzoekster plaats.
Het zorgmailadres adres van GC A voor deze berichten is 500041292@lms.lifeline.nl.
Heb je geen zorgmail of edifact? Stuur de schriftelijke informatie per email naar fax.frontoffice@gcasielzoekers.nl.

De zwangerschapsverklaring:
De zwangerschapsverklaring met de handtekening van de zwangere asielzoekster kan niet per zorgmail of edifact
verstuurd worden. U kunt deze per email versturen naar fax.frontoffice@gcasielzoekers.nl.

Mondelinge communicatie/Warme overdracht:
Indien u mondeling wilt overleggen/overdragen over een zwangere asielzoekster doet u dit bij voorkeur zo veel
mogelijk met de GCA op locatie. Indien de GCA op locatie niet aanwezig is kunt u contact opnemen met de
Praktijklijn (tel: 0 881 122 112).

COA: Niet medische gidsfunctie NMG
De COA opvangmedewerker heeft een informerende, ondersteunende en signalerende rol. Het COA verstrekt informatie
over de niet medische zaken mbt zwangerschap en geboorte.
• De asielzoekster wordt middels voorlichtingsbijeenkomsten en tijdens individuele gesprekken geïnformeerd over
de noodzaak om bij zwangerschap een afspraak te maken met de verloskundige en kraamzorg via GC A. Dit gesprek
wordt ondersteund met schriftelijk materiaal (13 vreemde talen) wat geschikt is voor analfabeten en laaggeletterden.
Voorlichting vindt ook plaats door middel van posters in het AZC met specifieke informatie zodat
zwangeren weten wat zij moeten doen indien er sprake is van een zwangerschap. Gegevens van de verloskundige
kan de COA opvangmedewerker vinden in de sociale kaart. Een up-to-date sociale kaart is te vinden op
www.rzasielzoekers.nl
• Ondersteuning vindt plaats in het geval de asielzoekster niet of slecht in staat is contact te leggen met de
zorgverlener.
• De signalerende rol dient ter preventie van en/of het escaleren van sociaal-medische problematiek.
Signalen worden in het Multi Disciplinair Overleg ingebracht en besproken.
• COA organiseert eens per jaar op alle locaties een overleg waarbij kraamzorg, verloskundigen, gynaecologen,
JGZ en GC A worden uitgenodigd.

Kraamzorg:
Kraamzorg is gericht op het bieden van praktische zorg, ondersteuning, instructie en voorlichting aan de moeder,
haar partner en haar kind, zowel tijdens de bevalling als in de kraamperiode. Kraamzorg heeft het oogmerk rust te
creëren in het gezin, waardoor het geestelijke en fysieke herstel van de kraamvrouw en de integratie van het kind
in het gezin wordt bevorderd. Kraamzorg helpt het zelfvertrouwen van de moeder en haar partner te vergroten
en helpt het gezin om een goede start te maken na de geboorte van de baby, zodat het gezin na de kraamperiode
als gezond, zelfstandig en zelfredzaam gezin verder kan.
De kraamverzorgende valt in het kraambed onder de eindverantwoordelijkheid van de verloskundige. Voor het
aanvragen van kraamzorg neemt de asielzoekster/casemanager contact op met een gecontracteerde kraamzorginstantie
uit de regio. Met deze kraamzorgorganisatie wordt afgesproken hoe het proces rondom intake en kraamzorg
bij de asielzoekster verloopt.

MCA:
• Faciliteert zorgtaxivervoer. https://www.rzasielzoekers.nl/zorgsoorten/zittend-ziekenvervoer.html De verloskundig
zorgverlener mag te allen tijde tijdens de zwangerschap gebruik maken van zittend zieken vervoer indien dit medisch
gezien noodzakelijk is.
• Uitvoerder regeling zorg asielzoeker.
• Faciliteert het gebruik van tolken. Het inzetten van een tolk voor asielzoeksters met een COA-zorgpasnummer
wordt vergoed, informatie hierover staat op de website http://www.rzasielzoekers.nl/. Tolken: Concorde via telefoonnummer:
020-820 28 92
• Verstrekt gegevens gecontracteerde zorgaanbieders (RZA-gids).

GGD/instelling JGZ:
De jeugdgezondheidszorg (JGZ) is publieke preventieve gezondheidszorg. Deze wordt uitgevoerd door de GGD'en
en zo nodig instellingen JGZ. De JGZ heeft tot doel het bevorderen, beschermen, en beveiligen van de gezondheid
en de lichamelijk, psychosociale en cognitieve ontwikkeling van de jeugd in Nederland. De kernfocus van de JGZ
wordt in de landelijke beleidsdocumenten omschreven als het demedicaliseren en normaliseren van de gezondheidssituatie.
De ontwikkeling van kinderen wordt gevolgd om tijdig problemen te signaleren en zo nodig in te
grijpen. Hierbij staat naast het kind ook de opvoeder en de gezinssituatie centraal en wordt er rekening gehouden
met de omgeving waarin het kind opgroeit. Uitgangspunt is dat gekeken wordt naar wat kinderen nodig hebben
om gezond op te groeien en, zich aan te passen, zelfredzaam te zijn en deel te nemen aan de maatschappij en
naar wat ouders nodig hebben om hun kind gezond op te voeden. Daarbij past een brede integrale benadering
van het kind waarbij lichamelijke, psychosociale en cognitieve ontwikkeling in onderlinge samenhang en in samenhang
met de omgeving wordt bekeken.
• De JGZ wordt uitgevoerd door jeugdartsen, jeugdverpleegkundigen en doktersassistenten.
• De JGZ begint met een anamnese, hielprikscreening en gehoortest.
• Daarna worden consulten afgesproken om de groei en ontwikkeling te monitoren en het rijksvaccinatieprogramma
aan te bieden.
• De JGZ heeft samenwerkingsafspraken met diverse (zorg)ketenpartners.

Bronvermelding:
• Ketenrichtlijn Geboortezorg Asielzoekster, augustus 2015